منطقه آزاد چابهار با بهرهگیری از موقعیت ممتاز جغرافیایی، دسترسی مستقیم به آبهای آزاد اقیانوسی و نزدیکی به بازارهای تأمینکننده برنج در جنوب آسیا، بهسرعت در حال تبدیل شدن به مهمترین مرکز فرآوری و بستهبندی برنج کشور است؛ ظرفیتی که علاوهبر کاهش هزینههای واردات و صرفهجویی ارزی، نقش مهمی در تقویت امنیت غذایی، توسعه اقتصاد دریا پایه و ایجاد اشتغال پایدار در سواحل مَکُران ایفا میکند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به نقل از ایرنا، در سالهای اخیر توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در منطقه آزاد چابهار به یکی از محورهای اصلی جذب سرمایهگذاری تبدیل شده است.در این میان، صنعت فرآوری و بستهبندی برنج به دلیل نیاز مستمر کشور به این کالای اساسی، جایگاه ویژهای یافته است.
بهرهبرداری از واحدهای متعدد فرآوری و بستهبندی در این منطقه موجب شده بخش مهمی از زنجیره ارزش برنج وارداتی به جای خارج از کشور، در داخل ایران شکل گیرد و ارزش افزوده آن در خدمت اقتصاد ملی قرار گیرد.
کارشناسان حوزه تولید و اقتصادی معتقدند استقرار این صنایع در چابهار علاوهبر کاهش هزینههای لجستیکی، موجب افزایش سرعت تأمین کالاهای اساسی، رونق فعالیتهای بندری و توسعه فرصتهای شغلی در جنوب شرق کشور شده است.
ایجاد قطب تخصصی فرآوری و بستهبندی برنج در چابهار
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: شهرک تخصصی فرآوری و بستهبندی برنج در منطقه آزاد چابهار طی سالهای اخیر توسعه چشمگیری داشته و هماکنون 20 واحد فعال در این حوزه مشغول فعالیت هستند.
محمدسعید اربابی افزود: این واحدها برنج نیمهخام وارداتی از کشورهای پاکستان و هند را پس از فرآوری و بستهبندی مطابق با استانداردهای بازار داخلی، به سراسر کشور ارسال میکنند و مجموع ظرفیت تولید آنها به حدود 500 هزار تن در سال رسیده است.
اربابی بیان کرد: بهرهبرداری از بزرگترین واحد فرآوری و بستهبندی برنج منطقه آزاد چابهار در سال گذشته با سرمایهگذاری حدود 2 میلیون دلار و ظرفیت سالانه 100 هزار تن، گام مهمی در تکمیل زنجیره ارزش این محصول راهبردی محسوب میشود.
صرفهجویی ارزی و ایجاد ارزش افزوده در داخل کشور
وی با اشاره به مزیتهای اقتصادی این طرحها، گفت: مدل فعالیت واحدهای فرآوری برنج در چابهار بر پایه واردات برنج نیمهخام، فرآوری و بستهبندی در داخل کشور و عرضه محصول نهایی به بازار مصرف است که این فرآیند موجب ایجاد ارزش افزوده قابل توجه و جلوگیری از خروج ارز میشود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار ادامه داد: با توجه به حجم بالای واردات برنج به کشور و اهمیت این محصول در سبد غذایی خانوارها، توسعه صنایع وابسته به آن در چابهار از منظر اقتصادی و راهبردی دارای اهمیت ویژه است.
اربابی گفت: واحدهای فعال فرآوری و بستهبندی برنج در حال حاضر برای حدود 2 هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم اشتغال ایجاد کردهاند.
وی افزود: با تکمیل ظرفیت شهرک تخصصی فرآوری و بستهبندی برنج و راهاندازی تمامی واحدهای پیشبینی شده، امکان اشتغالزایی برای بیشاز 10 هزار نفر در منطقه فراهم خواهد شد که نقش مهمی در رونق اقتصادی و کاهش نرخ بیکاری در سواحل مکران دارد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به ظرفیتهای همکاری میان ایران و پاکستان، اظهار کرد: یکی از طرحهای مهمی که بین 2 کشور در حال بررسی است، اجرای برنامههای کشت مشترک برنج در پاکستان و انجام فرآوری و بستهبندی آن در منطقه آزاد چابهار است.
اربابی افزود: این همکاری میتواند ضمن مدیریت بهتر منابع آبی کشور، زمینه گسترش مبادلات اقتصادی و توسعه تجارت کشاورزی میان ایران و پاکستان را فراهم کند.
وی همچنین از پیگیری طرحهای مشترک برای تسهیل تجارت بین 2 کشور خبر داد و گفت: راهاندازی منطقه آزاد مشترک، تسهیل صدور ویزای تجاری چندبار ورود و توسعه زیرساختهای حمل و نقل از جمله برنامههایی است که میتواند حجم تجارت دوجانبه را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با تأکید بر نقش راهبردی چابهار در تأمین کالاهای اساسی کشور خاطرنشان کرد: بندر و منطقه آزاد چابهار به واسطه دسترسی مستقیم به اقیانوس هند و برخورداری از مزایای قانونی مناطق آزاد، امروز به یکی از مهمترین مراکز واردات، ترانزیت و توزیع کالاهای اساسی از جمله برنج، گندم، جو و نهادههای دامی تبدیل شده است.
اربابی افزود: در راستای تسهیل تجارت و پشتیبانی از بازار داخلی، فرآیند ترخیص کالاهای اساسی در منطقه آزاد چابهار تسریع شده و امکان ترخیص برخی کالاها در کمتر از 48 ساعت فراهم شده است.
چابهار؛ محور نوین امنیت غذایی و توسعه اقتصادی مَکُران
وی بیان کرد: توسعه صنایع فرآوری و بستهبندی برنج تنها بخشی از برنامههای کلان این منطقه در حوزه اقتصاد دریا پایه است و با جذب سرمایهگذاریهای جدید، چابهار میتواند به یکی از مهمترین مراکز صنایع غذایی، لجستیک و تجارت منطقهای در جنوب آسیا تبدیل شود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار تأکید کرد: منطقه آزاد چابهار امروز فراتر از یک منطقه تجاری، به سکوی راهبردی تأمین امنیت غذایی، توسعه صادرات، ایجاد اشتغال پایدار و تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی کشور تبدیل شده است.
اربابی تاکید کرد: توسعه صنعت فرآوری و بستهبندی برنج در منطقه آزاد چابهار، نمونهای موفق از بهرهگیری هوشمندانه از مزیتهای جغرافیایی و ظرفیتهای اقتصاد دریاپایه در راستای تأمین امنیت غذایی کشور است.
به گزارش ایرنا، استقرار 20 واحد فعال با ظرفیت سالانه 500 هزار تن، صرفهجویی قابل توجه ارزی، ایجاد هزاران فرصت شغلی و شکلگیری زنجیره ارزش افزوده در داخل کشور، چابهار را به یکی از مراکز راهبردی صنایع غذایی ایران تبدیل کرده است.
با توجه به نزدیکی به بازارهای تأمینکننده برنج، دسترسی مستقیم به آبهای آزاد و توسعه زیرساختهای لجستیکی و تجاری، منطقه آزاد چابهار اکنون فراتر از یک دروازه وارداتی عمل کرده و به هاب فرآوری، بستهبندی و توزیع این کالای اساسی در کشور تبدیل شده است.
تداوم این روند میتواند ضمن تقویت اقتصاد ملی و کاهش وابستگی ارزی، جایگاه چابهار را به عنوان محور امنیت غذایی و قلب تپنده اقتصاد دریاپایه ایران در سواحل مکران بیش از پیش تثبیت کند.
منطقه آزاد چابهار با مساحت 82 هزار هکتار در جنوبشرقی ایران و سواحل مکران است؛ در سال 1398 با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقهٔ آزاد چابهار افزوده شد.