عود، آمیزه‌ای از فرهنگ، هنر و موسیقى در خلیج فارس

به گزارش فرینا به نقل از فارس هرمزگان، "عود" یا "بربط" و یا "رود" از جمله معمول‌ترین سازهای موسیقی ایران قدیم است با ظاهری به شکل گلابی، از جنس چوب درخت توت یا آبنوس که دارای کاسه طنینی بزرگ و دسته کوتاه است. این ساز در گروه سازهای زهی - زخمه‌ای قرار می‌گیرد، طول آن تقریبا 85 سانتی‌متر است و هنگام نواختن به‌صورت افقی روی ران پا گذاشته می‌شود. این ساز در حقیقت‌ نوعی‌ سمبل‌ تاریخی‌ برای‌ سازهای‌ ایرانی‌ به شمار می‌آید و از آن در موسیقی سنتی خاورمیانه و شرق آفریقا استفاده می‌شود.
عود دارای دسته‌ای کوتاه و کاسه‌ای نسبتا بزرگ به شکل گلابی است و برخلاف سازهای زهی- زخمه‌ای دیگر ایران فاقد پرده‌بندی بوده و دارای 10 تا 13 سیم است.
چون سطح ساز "بربط" از چوب پوشیده شده بود، اعراب آن را "عود" نامیدند.(العود در زبان عربی به معنای چوب است) این واژه در اصل عربی شده واژه "رود" در زبان فارسی است که هم‌نام دیگر "بربط" است و هم به معنای "سیم" در سازهای زهی می‌باشد.
بربط امروزه نقش بسیار کمتری در موسیقی ایرانی دارد. عود عربی بر خلاف بربط ایرانی از اصلی‌ترین سازهای موسیقی عربی است. این ساز پس از اینکه به اروپا برده شد، نام "لوت" بر آن نهادند. واژه لوت از نگارش کلمه "العود" به وجود آمده و به تدریج به لوت تبدیل شده است.
بربط یا عود، بم‌ترین صدا را در بین سازهای زهی دارد. صدای بربط بم، نرم و در عین حال گرم و جذاب و نسبتاً قوی است. این ساز هم در تک‌نواز و هم‌ در گروه‌نوازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
شجاع‌الدین اشعرى‌قشمى یکی از جوانان مستعد و فعال و در یک کلام استاد ساز "بربط" است.
شجاع‌الدین اشعرى قشمى در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قشم گفت: سال 84 به خدمت مقدس سربازى رفتم و بعد از پایان دوره مقدس سربازى بلافاصله به دعوت یکى از آشنایان براى کار در حرفه عودسازى به کشور امارات و شهر دبى سفر کردم و 2 سال در دبى مشغول تدریس ساخت این ساز بودم و سپس به قشم باز گشتم و با توجه به اینکه جویاى کار حرفه‌اى در زمینه ساخت عود و موسیقى آواى محلى بودم تلاشم بی‌ثمر ماند و موفقیتی حاصل نشد و در سال 2010 میلادى با رایزنى‌هایى که انجام دادم به کشور سوئد سفر کردم و از همان زمان تاکنون جهت تدریس و ساخت عود به این کشور رفت و آمد مى‌کنم و در حال تردد هستم.
شجاع گفت: من براى ساخت عود و اجراى صحیح این ساز محلى برنامه‌هاى زیادى دارم، از اجراى خیابانى و منطقه‌اى براى دید عموم و مشاهده گردشگران گرفته تا آموزش حرفه‌اى براى علاقمندان به این ساز سنتى و اصیل و ساخت عود در کارگاه، البته در این راه نیاز به حمایت سازمان منطقه آزاد قشم دارم.
مسعود کرباسچی، معاون امور فرهنگی اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قشم اظهار داشت: نگاه منطقه آزاد به هنر و هنرمندان یک نگاه بلندمدت است چراکه هنرمندان، فرهیختگان جامعه هستند.
وی گفت: سازمان از تمامی هنرمندان قشمی حمایت کرده و خواهد کرد و هنرمندان سرمایه‌های جزیره هستند و ما نیز از هرگونه همکاری با آن‌ها دریغ نخواهیم کرد و به‌دنبال توسعه هنر در شهرستان قشم هستیم.
معاون فرهنگی اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم افزود: یکی از رویکردهای مهم سازمان منطقه آزاد قشم، توسعه ورزش و هنر است و نگاه مدیرعامل سازمان به این دو مقوله بسیار دقیق و رو به جلو است و قطعا به مشکلات هنرمندان و ورزشکاران توجه ویژه خواهد شد و ایجاد کارگاهی برای ساخت ساز عود که از هنرهای اصیل قشم محسوب می‌شود نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

کرباسچی خاطرنشان ساخت: عود یکی از سازهای اصیل ایران زمین است و به جرات می‌توان گفت، قشم مهد این ساز خصوصا در زمینه ساخت این ساز ایرانی در دنیاست و ما با توجه به حمایت از کار و سرمایه ایرانی و تحقق اقتصاد مقاومتی مدنظر مقام معظم رهبری می‌بایست با ایجاد یک کارگاه عودسازی بزرگ در منطقه، زمینه اشتغال و صدور این هنر و این ساز را برای تمامی دنیا فراهم سازیم و به دنیا نشان دهیم که عود یا بربط متعلق به ایران است نه جای دیگر.